เคยรู้สึกไหมว่า...
เราทำ IT มาเป็นสิบปี แต่พอมองไปรอบ ๆ กลับรู้สึกว่า เราไม่ได้เก่งอะไรสักอย่างแบบสุดทาง
เขียนโปรแกรมก็พอได้
ดู Server ก็พอเป็น
Linux ก็พอแก้ได้
Database ก็พอจับทางได้
Network ก็พอคุยรู้เรื่อง
Firewall ก็พอ Config ได้
Virtualization ก็พอจัดการได้
Backup ก็ต้องรู้
Security ก็ต้องตาม
User มีปัญหาก็ต้องรับ
แต่ถ้าเอาเราไปเทียบกับคนที่เป็น Specialist จริง ๆ
โปรแกรมเมอร์เขียนโค้ดเก่งกว่าเรา
DBA เข้าใจ Database ลึกกว่าเรา
Network Engineer เก่ง Network กว่าเรา
System Engineer เก่ง Server กว่าเรา
แล้วเราคืออะไร?
ผมเรียกตัวเองว่า “ไอทีเป็ด” 🦆
เป็ดว่ายน้ำก็ได้
เดินก็ได้
บินก็พอไหว
แต่ไม่มีอะไรที่ดูจะเก่งที่สุดสักอย่าง
เมื่อก่อนผมมองคำว่า “เป็ด” ในแง่ลบ
ผมเคยคิดเหมือนกันว่า
ถ้าเราเก่งจริง เราน่าจะเลือกสักทาง แล้วไปให้สุดทางสิ
แต่พอทำงานมานานขึ้น ผมกลับรู้สึกว่า การเป็นเป็ดก็มีข้อดีของมัน
โดยเฉพาะคนที่ทำ IT หน้างาน และไม่ได้มีทีมใหญ่ให้แบ่งงานกันคนละด้าน
ไม่มีคนดู Server โดยเฉพาะ
ไม่มีคนดู Database โดยเฉพาะ
ไม่มี Security Team
ไม่มี Developer เต็มทีม
ไม่มี Network Engineer คอยรับช่วงต่อ
มีปัญหาอะไรเข้ามา ก็ต้องเริ่มจาก...
“เอาล่ะ...เดี๋ยวลองดู”
ไม่ได้เรียนเพราะอยากเป็น Specialist แต่เรียนเพราะมันเป็นปัญหาที่อยู่ตรงหน้า
จากวันนั้นก็เลยต้องเรียนรู้ไปเรื่อย ๆ
วันนี้แก้ MariaDB
พรุ่งนี้นั่งดู Firewall
อีกวันนั่งไล่ Linux
วันต่อมาสร้าง VM
วันถัดไปเขียน Python
แล้วก็กลับมาแก้ HOSxP
บางวันต้องทำ Report
บางวันต้องทำระบบเอง
บางวันต้องไปแก้ปัญหาที่คนอื่นมองไม่ออก
เราไม่ได้เรียนสิ่งเหล่านี้เพราะตั้งใจว่าจะต้องเป็น Specialist ให้ครบทุกด้าน
แต่เรียนเพราะ...
มันเป็นปัญหาที่อยู่ตรงหน้า และต้องมีใครสักคนทำให้มันใช้งานได้
พอทำไปนาน ๆ ความรู้ที่เคยแยกกัน เริ่มต่อกันเอง
จากเดิมที่เรามองเป็นเรื่อง ๆ
Server เป็นเรื่องหนึ่ง
Database เป็นเรื่องหนึ่ง
Network เป็นเรื่องหนึ่ง
Programming เป็นอีกเรื่องหนึ่ง
พอทำงานกับมันนานเข้า สิ่งเหล่านี้เริ่มกลายเป็นภาพเดียวกัน
คำถามของเราเริ่มเปลี่ยนจาก
“ตรงนี้ตั้งค่ายังไง?”
เป็น
“ถ้าผมเปลี่ยนตรงนี้ แล้วอะไรจะพังตามมาบ้าง?”
ผมคิดว่านี่อาจเป็นความสามารถอย่างหนึ่งของ ไอทีเป็ด
เราอาจไม่ได้เก่งที่สุดในแต่ละเรื่อง
แต่เราพอจะมองเห็นว่า แต่ละเรื่องมันเกี่ยวข้องกันอย่างไร
ระบบหนึ่งระบบ ไม่ได้มีแค่ Server
สมมติมีระบบใหม่เข้ามาในองค์กร
คนหนึ่งอาจมองว่า
“ต้องซื้อ Server”
แต่คนทำ Infrastructure อาจมองว่า
“เอา VM ไปวางบน Cluster ที่มีอยู่ก็ได้”
คนดู Database อาจบอกว่า
“อย่าให้ Application ยิงเข้า Database หลักโดยไม่จำเป็น”
คนดู Network อาจบอกว่า
“แยก VLAN ดีกว่า”
คนดู Security อาจบอกว่า
“ต้องมี Log และ Monitoring”
สุดท้ายแล้ว ต้องมีใครสักคนเอาความคิดเหล่านี้มาประกอบกัน และทำให้มัน ใช้งานได้จริง
ตรงนี้เองที่ผมเริ่มมองเห็นคุณค่าของการรู้หลายเรื่อง
ไอทีเป็ดอาจไม่ได้รู้ลึกที่สุด แต่เห็นภาพกว้าง
โลกของ IT ในองค์กร บางครั้งเราไม่ได้ต้องการเพียงคนที่เก่งที่สุดในเรื่องเดียว
เรายังต้องการคนที่พอมองภาพรวมออกว่า
- อะไรควรอยู่ตรงไหน
- อะไรควรเชื่อมกับอะไร
- อะไรไม่ควรเชื่อม
- อะไรต้องสำรอง
- อะไรเสียแล้วจะกระทบส่วนไหน
- ระบบไหนควรแยกออกจากกัน
- และทำอย่างไรให้คนหน้างานใช้งานได้ง่ายขึ้น
โดยเฉพาะองค์กรขนาดไม่ใหญ่ ที่เราอาจไม่มี Specialist ครบทุกตำแหน่ง
คนที่เชื่อมหลายเรื่องเข้าด้วยกันจึงมีคุณค่าในอีกแบบหนึ่ง
แต่การเป็นเป็ด ไม่ได้แปลว่าต้องทำเป็นทุกอย่าง
ถ้ามีโอกาสทำงานร่วมกับ Specialist เก่ง ๆ ผมก็ยังอยากเรียนจากเขาอยู่ดี
เพราะผมรู้ว่าตัวเองไม่ได้เก่งที่สุด
และผมคิดว่านี่แหละเป็นข้อดีอีกอย่างของการเป็นเป็ด
เราไม่จำเป็นต้องรู้ทุกอย่าง แต่ต้องรู้ว่าอะไรที่เราไม่รู้ และต้องไปหาคำตอบจากไหน
บางเรื่องทำเองได้ก็ทำ
บางเรื่องต้องศึกษาเพิ่ม
และบางเรื่องเกินความรู้หรือมีความเสี่ยงสูง ก็ต้องรู้ว่าเมื่อไรควรหยุดแล้วปรึกษาคนที่เชี่ยวชาญกว่า
การรู้ขอบเขตของตัวเองก็เป็นทักษะหนึ่งของคนทำ IT เหมือนกัน
จาก “ไอทีเป็ด” มาถึง SSDPCU
พอมองย้อนกลับไป ผมคิดว่าวิธีทำงานแบบนี้มีส่วนทำให้เกิด SSDPCU ขึ้นมาเหมือนกัน
เพราะปัญหาของหน่วยงานขนาดเล็ก โดยเฉพาะ รพ.สต. ที่ไม่มี IT ประจำ มักไม่ได้มาเป็นเรื่องเดียว
วันนี้อาจเป็น HOSxP
พรุ่งนี้เป็น Database
อีกวันเป็น Backup
บางครั้งเป็น Linux
บางครั้งเป็น Network
คนที่เข้าไปช่วยจึงต้องมองให้ออกก่อนว่า ปัญหาจริง ๆ อยู่ตรงไหน
ผมเคยเขียนเรื่องนี้ไว้ในบทความ
รพ.สต. ไม่มี IT ประจำ แล้วเวลา HOSxP หรือ Server มีปัญหา ใครดูแล?
และถ้าสนใจเรื่อง Server กับ Linux สำหรับ รพ.สต. สามารถอ่านต่อได้ที่
Linux Server สำหรับ รพ.สต. — SSDPCU
วันนี้ผมจึงไม่ได้ถามตัวเองแล้วว่า “ทำไมเราไม่เก่งอะไรสักอย่างให้สุดทาง”
แต่เปลี่ยนเป็นถามว่า
“สิ่งที่เรารู้หลายอย่าง เอามันมาต่อกันให้เกิดประโยชน์ได้แค่ไหน?”
เพราะสุดท้ายแล้ว...
ไอทีเป็ดอาจไม่ได้บินสูงที่สุด
ไม่ได้ว่ายน้ำเร็วที่สุด
และไม่ได้เดินเก่งที่สุด
แต่เมื่อมีปัญหาอยู่ตรงหน้า
มันอาจเป็นตัวที่พูดว่า...
“เดี๋ยวลองทำดูก่อน” 🦆
และบางที...
นั่นอาจเป็นเหตุผลที่เรายังอยู่กับงานนี้มาจนถึงวันนี้ก็ได้ครับ
SSDPCU — ผู้ช่วยด้าน IT สำหรับ รพ.สต. ที่ไม่มี IT ประจำ